PRILIKE I OKOLNOSTI

PRILIKE

U Montevideu je igrala reprezentacija Jugoslavije. Ipak, to je bila prva svojevrsna srpska fudbalska reprezentacija – u sastavu su bili isključivo srpski fudbaleri, njih 16 iz beogradskih klubova (BSK, „Jugoslavija“, „Soko“) i jedan iz Novog Sada („Vojvodina“). Razlog tome je bio bojkot hrvatskih igrača, odmazda zbog toga što je 16. marta 1930. sedište Jugoslovenskog nogometnog saveza (JNS) preseljeno iz Zagreba u prestonicu – Beograd.
Avantura sastavljanja fudbalske reprezentacije za Prvo svetsko prvenstvo nagovestila je mnoge događaje koji će mnogo kasnije razjediniti mladu Kraljevinu Jugoslaviju. Na simboličan način, neslaganja oko mesta sedišta Saveza  najavila su tragičnu unutrašnjo-političku sudbinu jugoslovenskih naroda u II Svetskog ratu.
S druge strane, igranje u Montevideu imalo je simboliku rađanja Feniksa iz vatre I Svetskog rata – jedan mali narod našao je snage da mladošću, sportom, veštinom i inteligencijom na velika vrata uđe na svetsku sportsku scenu. Zanemarivši arogantno ponašanje hrvatskih fudbalskih funkcionera koji su, rukovođeni sebičnim ali i političkim razlozima zabranili igračima svojih klubova da učestvuju u zajedničkom velikom projektu, Srbi donose hrabru, ali dalekovidu, istorijsku odluku – učestvovaće na Svetskom prvenstvu u Montevideu. Igraće samo igrači srpskih klubova. Prvi redovi fudbalske istorije su ispisani tom odlukom!

OKOLNOSTI

Društvene i istorijske

Kroz priču o fudbalu provejavaju svakodnevne lokalne  teme iz 1930. godine ali i događaji u Evropi i svetu. Šta je na repertoaru beogradskih bioskopa i pozorišta, šta je pred smrt uradio Čiča Ilija Stanojević, koje se ulice kaldrmišu, dokle je stigla izgradnja Pančevačkog mosta, kada će se graditi most preko Save, treba li Beogradu krematorijum..? Trenutak u kome se odigrava naša priča je vreme Šestojanuarske diktature u zemlji, početak izgradnje Hrama Sv. Save… U Italiji je već na snazi fašizam, u Nemačkoj se on događa narodu, diskutuje se o Panevropskoj ideji, Srbija pristupa Medjunarodnom sudu pravde u Hagu….
Deo društvenog života u glavnom gradu uglavnom se neguje po berbernicama i kafanama. Svakodnevna “ideološka scena” zatrpana je debatama o “crvenom Oktobru”, “brkatom mesiji” i narastujućoj opasnosti koju sobom nosi nadolazeći fašizam. Obe ideje,  u povoju i kataklizmično rušilačke, u finalu pronalaze simpatizere i na beogradskoj kaldrmi. U projektu „Montevideo, Bog te video!“ patriote, romantičari, gubitnici, profiteri ali i „vizionari” i profesionalni bonvivani postaju promoteri vetrova sa Istoka i Severa, ubadajući se u goblen čije šare su već detaljno obojili tajni agenti i sve prisutniji špijuni velikih sila.
Kroz tekst se provlači priča o srpskoj epopeji u I Svetskom ratu (očevi četvorice igrača poginili su u ratu, deda Milutina Ivkovića-Milutinca bio je vojvoda Radomir Putnik; Dr. Andrejević je bio ratni zarobljenik u Bugarskoj; Jovan Ružić zvani „Topovsko đule“, francuski đak posle prelaska Albanije i jedan od brojnih mladih Srba koji su se školovali u Francuskoj gde se proslavio kao fudbaler i atletičar.).. To je vreme i prvih direktnih radio-prenosa fudbalskih utakmica na Radio Beogradu, doba jačanje sportske štampe i pojačanog interesovanja za sport i posebno fudbal.
…Iako rane rata još nisu zacelile, neuništivi duh Beograđana ucrtava Beli grad na mapu evropskih metropola. U gradu koji vri od zanosa i poleta, sučeljavaju se tradicionalno i evropsko. Nova klasa preduzimljivih poslovnih ljudi ojačava srpsku privredu. Dinar postaje konvertibilna valuta, niču velelepna arhitektonska zdanja, beogradski saloni počinju da liče na one u Parizu, Londonu ili Berlinu…
O tim okolnostima, koliko o fudbalu govori projekat „Montevideo, Bog te video!“

©2014 montevideoproject • Web site by web dizajn studio